वाचन मित्र

संच १ : बालमानसशास्त्र व अध्ययनशास्त्र (२०० प्रश्न)

1. विकास म्हणजे काय?

• A) केवल शारीरिक वाढ
• B) व्यक्तीमध्ये होणारे सर्वांगीण आणि क्रमिक बदल
• C) केवल मानसिक बदल
• D) केवल वजन वाढणे

उत्तर: B) व्यक्तीमध्ये होणारे सर्वांगीण आणि क्रमिक बदल

2. बालविकासाची प्रक्रिया कशी असते?

• A) अचानक
• B) सतत चालणारी
• C) फक्त जन्मापर्यंत
• D) फक्त शालेय वयात

उत्तर: B) सतत चालणारी

3. विकास आणि अधिगम यांचा संबंध-

• A) नाही
• B) परस्पर संबंधित आहे
• C) फक्त शारीरिक आहे
• D) फक्त सामाजिक आहे

उत्तर: B) परस्पर संबंधित आहे

4. 'वाढ' प्रामुख्याने कशाशी संबंधित आहे?

• A) गुणात्मक बदल
• B) परिमाणात्मक बदल
• C) सामाजिक बदल
• D) नैतिक बदल

उत्तर: B) परिमाणात्मक बदल

5. 'विकास' प्रामुख्याने कशाशी संबंधित आहे?

• A) केवल उंची
• B) केवल वजन
• C) गुणात्मक व परिमाणात्मक बदल
• D) केवल वय

उत्तर: C) गुणात्मक व परिमाणात्मक बदल

6. विकासाची दिशा सामान्यतः -

• A) डोक्याकडून पायाकडे
• B) पायाकडून डोक्याकडे
• C) बाहेरून आत
• D) कोणतीही नाही

उत्तर: A) डोक्याकडून पायाकडे

7. विकासावर कोणत्या घटकांचा प्रभाव असतो?

• A) आनुवंशिकता
• B) वातावरण
• C) आनुवंशिकता व वातावरण दोन्ही
• D) फक्त शाळा

उत्तर: C) आनुवंशिकता व वातावरण दोन्ही

8. बालकाच्या विकासात कुटुंबाचे महत्त्व -

• A) अत्यंत कमी
• B) अत्यंत महत्त्वाचे
• C) नाही
• D) फक्त आर्थिक

उत्तर: B) अत्यंत महत्त्वाचे

9. विकासाची प्रक्रिया -

• A) एकसारखी असते
• B) प्रत्येक बालकात वेगवेगळी असू शकते
• C) सर्वांमध्ये समान असते
• D) फक्त बुद्धिमान मुलांमध्ये होते

उत्तर: B) प्रत्येक बालकात वेगवेगळी असू शकते

10. विकासाचा एक महत्त्वाचा सिद्धांत कोणता?

• A) विकास निरंतर असतो
• B) विकास फक्त परीक्षेच्या वेळी होतो
• C) विकास फक्त शरीराचा होतो
• D) विकास थांबलेला असतो

उत्तर: A) विकास निरंतर असतो

11. आनुवंशिकता म्हणजे—

• A) शाळेचा प्रभाव
• B) पालकांकडून मिळणारी जैविक वैशिष्ट्ये
• C) मित्रांचा प्रभाव
• D) शिक्षकांचा प्रभाव

उत्तर: B) पालकांकडून मिळणारी जैविक वैशिष्ट्ये

12. बालकाच्या व्यक्तिमत्त्वावर परिणाम करणारे घटक—

• A) फक्त आनुवंशिकता
• B) फक्त वातावरण
• C) आनुवंशिकता आणि वातावरण
• D) फक्त शिक्षक

उत्तर: C) आनुवंशिकता आणि वातावरण

13. समान जुळ्या मुलांच्या अभ्यासातून मुख्यतः काय समजण्यास मदत होते?

• A) आनुवंशिकता व वातावरणाचा प्रभाव
• B) फक्त भाषा
• C) फक्त स्मरणशक्ती
• D) फक्त शारीरिक वाढ

उत्तर: A) आनुवंशिकता व वातावरणाचा प्रभाव

14. बालकाच्या विकासासाठी अनुकूल वातावरण म्हणजे—

• A) भीतीचे वातावरण
• B) प्रेम, सुरक्षितता व उत्तेजन देणारे वातावरण
• C) सतत शिक्षा
• D) पूर्ण दुर्लक्ष

उत्तर: B) प्रेम, सुरक्षितता व उत्तेजन देणारे वातावरण

15. शिक्षकाने बालकाच्या कौटुंबिक पार्श्वभूमीचा विचार का करावा?

• A) शिक्षा करण्यासाठी
• B) शिकण्यातील वैयक्तिक फरक समजण्यासाठी
• C) गुण कमी करण्यासाठी
• D) वर्गातून काढण्यासाठी

उत्तर: B) शिकण्यातील वैयक्तिक फरक समजण्यासाठी

16. जीन पियाजे कोणत्या सिद्धांतासाठी प्रसिद्ध आहेत?

• A) सामाजिक अधिगम
• B) संज्ञानात्मक विकास
• C) नैतिक विकास
• D) शास्त्रीय अभिसंधान

उत्तर: B) संज्ञानात्मक विकास

17. पियाजेच्या मते 2 ते 7 वर्षांचा टप्पा कोणता?

• A) संवेदन-चालक
• B) पूर्व-संक्रियात्मक
• C) मूर्त संक्रियात्मक
• D) औपचारिक संक्रियात्मक

उत्तर: B) पूर्व-संक्रियात्मक

18. 7 ते 11 वर्षे हा पियाजेच्या मते कोणता टप्पा?

• A) पूर्व-संक्रियात्मक
• B) मूर्त संक्रियात्मक
• C) औपचारिक
• D) संवेदन-चालक

उत्तर: B) मूर्त संक्रियात्मक

19. 11 वर्षांनंतरचा टप्पा —

• A) औपचारिक संक्रियात्मक
• B) मूर्त संक्रियात्मक
• C) पूर्व-संक्रियात्मक
• D) संवेदन-चालक

उत्तर: A) औपचारिक संक्रियात्मक

20. ‘Object Permanence’ ही संकल्पना कोणत्या टप्प्याशी संबंधित आहे?

• A) संवेदन-चालक
• B) पूर्व-संक्रियात्मक
• C) मूर्त
• D) औपचारिक

उत्तर: A) संवेदन-चालक