वाचन मित्र

21. पियाजेच्या मते बालक—

• A) निष्क्रिय शिकणारा आहे
• B) स्वतः ज्ञानाची निर्मिती करणारा आहे
• C) फक्त शिक्षकावर अवलंबून आहे
• D) फक्त पाठांतर करतो

उत्तर: B) स्वतः ज्ञानाची निर्मिती करणारा आहे

22. ‘Assimilation’ म्हणजे—

• A) नवीन अनुभव विद्यमान ज्ञानरचनेत समाविष्ट करणे
• B) जुने ज्ञान विसरणे
• C) शिक्षा करणे
• D) अनुकरण करणे

उत्तर: A) नवीन अनुभव विद्यमान ज्ञानरचनेत समाविष्ट करणे

23. ‘Accommodation’ म्हणजे—

• A) विद्यमान ज्ञानरचनेत बदल करणे
• B) पाठांतर करणे
• C) विसरणे
• D) शिक्षा करणे

उत्तर: A) विद्यमान ज्ञानरचनेत बदल करणे

24. ‘Schema’ म्हणजे—

• A) मानसिक ज्ञानरचना
• B) परीक्षा
• C) शिक्षा
• D) गृहपाठ

उत्तर: A) मानसिक ज्ञानरचना

25. पियाजेच्या सिद्धांतानुसार शिक्ष्याची भूमिका —

• A) फक्त व्याख्यान देणे
• B) शिकण्याच्या अनुभवांची संधी देणे
• C) फक्त परीक्षा घेणे
• D) फक्त शिस्त लावणे

उत्तर: B) शिकण्याच्या अनुभवांची संधी देणे

26. वायगॉट्स्कीचा सिद्धांत कशावर भर देतो?

• A) सामाजिक व सांस्कृतिक परस्परसंवाद
• B) फक्त जैविक विकास
• C) फक्त पाठांतर
• D) फक्त परीक्षा

उत्तर: A) सामाजिक व सांस्कृतिक परस्परसंवाद

27. ZPD चे पूर्ण रूप—

• A) Zone of Personal Development
• B) Zone of Proximal Development
• C) Zone of Primary Development
• D) Zone of Psychological Development

उत्तर: B) Zone of Proximal Development

28. ZPD म्हणजे—

• A) बालक स्वतः करू शकते तेवढेच
• B) मदतीने बालक करू शकणाऱ्या कार्याची श्रेणी
• C) बालकाला अजिबात न येणारे कार्य
• D) फक्त परीक्षेतील गुण

उत्तर: B) मदतीने बालक करू शकणाऱ्या कार्याची श्रेणी

29. ‘Scaffolding’ म्हणजे—

• A) शिकताना योग्य आधार देणे
• B) शिक्षा करणे
• C) गृहपाठ देणे
• D) वर्ग बदलणे

उत्तर: A) शिकताना योग्य आधार देणे

30. वायगॉट्स्कीच्या मते भाषा आणि विचार—

• A) पूर्णपणे असंबंधित आहेत
• B) परस्पर संबंधित आहेत
• C) समान आहेत
• D) फक्त प्रौढांमध्ये असतात

उत्तर: B) परस्पर संबंधित आहेत

31. सहकारी अध्ययनाला कोणत्या सिद्धांतातून विशेष आधार मिळतो?

• A) वायगॉट्स्की
• B) थॉर्नडाईक
• C) पावलॉव्ह
• D) गार्फनर

उत्तर: A) वायगॉट्स्की

32. शिक्षकाने विद्यार्थ्याला सुरुवातीला मदत करून नंतर मदत कमी करणे म्हणजे—

• A) Scaffolding
• B) Punishment
• C) Conditioning
• D) Drill

उत्तर: A) Scaffolding

33. कोलबर्ग कोणत्या विकासाशी संबंधित आहेत?

• A) शारीरिक
• B) नैतिक
• C) भाषिक
• D) शारीरिक वाढ

उत्तर: B) नैतिक

34. कोलबर्गच्या सिद्धांतात नैतिक विकासाचे किती स्तर आहेत?

• A) 2
• B) 3
• C) 4
• D) 6

उत्तर: B) 3

35. कोलबर्गचा पहिला स्तर -

• A) पूर्व-पारंपरिक
• B) पारंपरिक
• C) उत्तर-पारंपरिक
• D) सामाजिक

उत्तर: A) पूर्व-पारंपरिक

36. 'शिक्षा टाळण्यासाठी योग्य वर्तन करणे' हे कोणत्या स्तराचे उदाहरण आहे?

• A) पूर्व-पारंपरिक
• B) पारंपरिक
• C) उत्तर-पारंपरिक
• D) कोणतेही नाही

उत्तर: A) पूर्व-पारंपरिक

37. 'चांगला मुलगा/चांगली मुलगी' अभिमुखता कोणत्या स्तराशी संबंधित आहे?

• A) पूर्व-पारंपरिक
• B) पारंपरिक
• C) उत्तर-पारंपरिक
• D) जैविक

उत्तर: B) पारंपरिक

38. बुद्धिमत्ता म्हणजे-

• A) फक्त पाठांतर क्षमता
• B) समस्या सोडवण्याची व परिस्थितीशी जुळवून घेण्याची क्षमता
• C) फक्त परीक्षेतील गुण
• D) फक्त गणित

उत्तर: B) समस्या सोडवण्याची व परिस्थितीशी जुळवून घेण्याची क्षमता

39. IQ चे पूर्ण रूप-

• A) Intelligence Quality
• B) Intelligence Quotient
• C) Intelligent Question
• D) Intelligence Quantity

उत्तर: B) Intelligence Quotient

40. Howard Gardner कोणत्या संकल्पनेसाठी प्रसिद्ध आहेत?

• A) बहुविध बुद्धिमत्ता
• B) शास्त्रीय अभिसंधान
• C) नैतिक विकास
• D) मानसविश्लेषण

उत्तर: A) बहुविध बुद्धिमत्ता

41. भाषिक बुद्धिमत्ता म्हणजे -

• A) भाषा प्रभावीपणे वापरण्याची क्षमता
• B) चित्र काढणे
• C) शरीराचा वापर
• D) संगीत ऐकणे

उत्तर: A) भाषा प्रभावीपणे वापरण्याची क्षमता

42. तार्किक-गणितीय बुद्धिमत्ता संबंधित आहे-

• A) तर्क व समस्या सोडवणे
• B) संगीत
• C) नृत्य
• D) भाषा

उत्तर: A) तर्क व समस्या सोडवणे

43. संगीतविषयक बुद्धिमत्ता म्हणजे -

• A) संगीताचे नमुने ओळखण्याची क्षमता
• B) गणित सोडवणे
• C) धावणे
• D) लेखन

उत्तर: A) संगीताचे नमुने ओळखण्याची क्षमता

44. शारीरिक-गतिज बुद्धिमत्ता कोणाशी संबंधित आहे?

• A) शरीराच्या हालचालींचा कुशल वापर
• B) फक्त वाचन
• C) फक्त गणित
• D) धावणे

उत्तर: A) शरीराच्या हालचालींचा कुशल वापर

45. आंतरवैयक्तिक बुद्धिमत्ता म्हणजे -

• A) इतरांना समजून घेण्याची क्षमता
• B) स्वतःला समजणे
• C) गणित करणे
• D) चित्र काढणे

उत्तर: A) इतरांना समजून घेण्याची क्षमता

46. अंतर्वैयक्तिक बुद्धिमत्ता म्हणजे -

• A) स्वतःच्या भावना व विचार समजून घेणे
• B) इतरांना नियंत्रित करणे
• C) संगीत वाजवणे
• D) फक्त स्मरण

उत्तर: A) स्वतःच्या भावना व विचार समजून घेणे

47. अधिगम म्हणजे-

• A) अनुभवामुळे वर्तनात होणारा तुलनेने स्थायी बदल
• B) फक्त शारीरिक वाढ
• C) फक्त पाठांतर
• D) फक्त परीक्षा

उत्तर: A) अनुभवामुळे वर्तनात होणारा तुलनेने स्थायी बदल

48. अधिगमासाठी सर्वात महत्त्वाचा घटक-

• A) अनुभव
• B) शिक्षा
• C) भीती
• D) अनुपस्थिती

उत्तर: A) अनुभव

49. प्रयत्न व चुका सिद्धांत कोणाशी संबंधित आहे?

• A) थॉर्नडाईक
• B) पियाजे
• C) वायगॉट्स्की
• D) कोलबर्ग

उत्तर: A) थॉर्नडाईक

50. थॉर्नडाईकचा 'Law of Effect' कशाशी संबंधित आहे?

• A) परिणामामुळे प्रतिसादाची पुनरावृत्ती
• B) नैतिक विकास
• C) भाषिक विकास
• D) बुद्धिमत्ता

उत्तर: A) परिणामामुळे प्रतिसादाची पुनरावृत्ती

51. पावलॉव्हचा प्रयोग कोणत्या प्रकारच्या अधिगमाशी संबंधित आहे?

• A) Classical Conditioning
• B) Operant Conditioning
• C) Insight Learning
• D) Social Learning

उत्तर: A) Classical Conditioning

52. स्किनर कोणत्या सिद्धांतासाठी प्रसिद्ध आहेत?

• A) Operant Conditioning
• B) Cognitive Development
• C) Moral Development
• D) Multiple Intelligence

उत्तर: A) Operant Conditioning

53. सकारात्मक पुनर्बलनाचा परिणाम—

• A) अपेक्षित वर्तन वाढते
• B) वर्तन कमी होते
• C) अधिगम थांबतो
• D) स्मरणशक्ती नष्ट होते

उत्तर: A) अपेक्षित वर्तन वाढते

54. ‘Insight Learning’ कोणाशी संबंधित आहे?

• A) कोहलर
• B) पावलॉव्ह
• C) स्किनर
• D) थॉर्नडाईक

उत्तर: A) कोहलर

55. निरीक्षणातून शिकण्याचा सिद्धांत कोणाशी संबंधित आहे?

• A) बंडुरा
• B) पियाजे
• C) कोलबर्ग
• D) स्किनर

उत्तर: A) बंडुरा

56. Bandura च्या सिद्धांतात महत्त्वाचे काय आहे?

• A) निरीक्षण व अनुकरण
• B) फक्त शिक्षा
• C) फक्त पाठांतर
• D) फक्त जैविक विकास

उत्तर: A) निरीक्षण व अनुकरण

57. प्रेरणा म्हणजे—

• A) वर्तनाला दिशा देणारी शक्ती
• B) शिक्षा
• C) परीक्षा
• D) विस्मरण

उत्तर: A) वर्तनाला दिशा देणारी शक्ती

58. अंतः प्रेरणा म्हणजे—

• A) स्वतःच्या आवडीमुळे शिकणे
• B) बक्षिसासाठी शिकणे
• C) शिक्षेच्या भीतीने शिकणे
• D) पालकांच्या दबावामुळे शिकणे

उत्तर: A) स्वतःच्या आवडीमुळे शिकणे

59. बाह्य प्रेरणेचे उदाहरण-

• A) बक्षीस मिळवण्यासाठी अभ्यास करणे
• B) विषयाची आवड असल्याने अभ्यास करणे
• C) कुतूहलामुळे शिकणे
• D) स्वतःचा आनंद

उत्तर: A) बक्षीस मिळवण्यासाठी अभ्यास करणे

60. विद्यार्थ्याची प्रेरणा वाढवण्यासाठी शिक्षकाने -

• A) प्रोत्साहन द्यावे
• B) सतत शिक्षा करावी
• C) तुलना करावी
• D) अपमान करावा

उत्तर: A) प्रोत्साहन द्यावे

61. व्यक्तिमत्त्व म्हणजे -

• A) व्यक्तीच्या वैशिष्ट्यांचा एकूण नमुना
• B) फक्त बाह्य रूप
• C) फक्त बुद्धिमत्ता
• D) फक्त उंची

उत्तर: A) व्यक्तीच्या वैशिष्ट्यांचा एकूण नमुना

62. भावनिक विकासात महत्त्वाचे आहे-

• A) भावना ओळखणे व नियंत्रित करणे
• B) भावना दडपणे
• C) सतत शिक्षा
• D) भावना नाकारणे

उत्तर: A) भावना ओळखणे व नियंत्रित करणे

63. शिक्षकाने चिंताग्रस्त विद्यार्थ्याशी-

• A) सहानुभूतीने वागावे
• B) त्याची चेष्टा करावी
• C) शिक्षा करावी
• D) दुर्लक्ष करावे

उत्तर: A) सहानुभूतीने वागावे

64. आत्मसन्मान वाढवण्यासाठी-

• A) सकारात्मक अभिप्राय द्यावा
• B) सार्वजनिक अपमान करावा
• C) सतत तुलना करावी
• D) चुका दाखवत राहाव्यात

उत्तर: A) सकारात्मक अभिप्राय द्यावा

65. वर्गातील विद्यार्थ्यांची तुलना करणे-

• A) नेहमी उपयुक्त
• B) टाळणे योग्य
• C) अनिवार्य
• D) फक्त कमजोर मुलांसाठी योग्य

उत्तर: B) टाळणे योग्य

66. प्रत्येक विद्यार्थी-

• A) सारख्याच पद्धतीने शिकतो
• B) वेगळ्या गतीने व पद्धतीने शिकू शकतो
• C) फक्त पाठांतर करतो
• D) समान बुद्धिमत्तेचा असतो

उत्तर: B) वेगळ्या गतीने व पद्धतीने शिकू शकतो

67. वैयक्तिक भिन्नतेचे कारण -

• A) आनुवंशिकता व वातावरण
• B) फक्त शिक्षक
• C) फक्त पाठ्यपुस्तक
• D) फक्त परीक्षा

उत्तर: A) आनुवंशिकता व वातावरण

68. विविध क्षमतेच्या विद्यार्थ्यांसाठी शिक्षकाने -

• A) विविध अध्यापन पद्धती वापराव्यात
• B) सर्वांना एकच काम द्यावे
• C) कमजोर विद्यार्थ्यांकडे दुर्लक्ष करावे
• D) फक्त हुशार मुलांना शिकवावे

उत्तर: A) विविध अध्यापन पद्धती वापराव्यात

69. 'Individual Differences' म्हणजे-

• A) विद्यार्थ्यांमधील वैयक्तिक फरक
• B) समानता
• C) फक्त शारीरिक फरक
• D) फक्त आर्थिक फरक

उत्तर: A) विद्यार्थ्यांमधील वैयक्तिक फरक

70. समावेशक शिक्षणाचा मुख्य उद्देश-

• A) सर्व मुला ना एकत्र शिकण्याची संधी
• B) दिव्यांग मुलांना वेगळे ठेवणे
• C) फक्त हुशार मुलांना शिकवणे
• D) विशेष शाळाच ठेवणे

उत्तर: A) सर्व मुलांना एकत्र शिकण्याची संधी

71. विशेष गरजा असलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी शिक्षकाने -

• A) आवश्यक अनुकूलन करावे
• B) त्यांना वर्गाबाहेर ठेवावे
• C) त्यांना कमी संधी द्यावी
• D) त्यांना परीक्षेत बसू देऊ नये

उत्तर: A) आवश्यक अनुकूलन करावे

72. Universal Design for Learning चा उद्देश-

• A) विविध विद्यार्थ्यांसाठी शिक्षण सुलभ करणे
• B) फक्त दिव्यांग मुलांसाठी स्वतंत्र शाळा
• C) फक्त परीक्षा घेणे
• D) फक्त डिजिटल शिक्षण

उत्तर: A) विविध विद्यार्थ्यांसाठी शिक्षण सुलभ करणे

73. कर्णबधिर विद्यार्थ्यासाठी उपयुक्त साधन -

• A) दृश्य साधने
• B) फक्त मौखिक सूचना
• C) फक्त श्राव्य सूचना
• D) कोणतेही साधन नाही

उत्तर: A) दृश्य साधने

74. कर्णबधिर विद्यार्थ्याला सूचना देताना-

• A) चेहरा विद्यार्थ्याकडे ठेवून स्पष्ट दृश्य सूचना द्याव्यात
• B) मागे वळून बोलावे
• C) फक्त हळू आवाजात बोलावे
• D) सूचना देऊ नयेत

उत्तर: A) चेहरा विद्यार्थ्याकडे ठेवून स्पष्ट दृश्य सूचना द्याव्यात

75. समावेशक वर्गात शिक्षकाची भूमिका -

• A) प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या गरजेनुसार आधार देणे
• B) विद्यार्थ्यांमध्ये भेदभाव करणे
• C) फक्त उच्च कामगिरी करणाऱ्यांवर लक्ष देणे
• D) दिव्यांग विद्यार्थ्यांना वेगळे बसवणे

उत्तर: A) प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या गरजेनुसार आधार देणे

76. Formative Assessment म्हणजे-

• A) अध्यापनाच्या प्रक्रियेदरम्यान केलेले मूल्यमापन
• B) वर्षाच्या शेवटीच केलेले मूल्यमापन
• C) प्रवेश परीक्षा
• D) अंतिम परीक्षा

उत्तर: A) अध्यापनाच्या प्रक्रियेदरम्यान केलेले मूल्यमापन

77. Summative Assessment सामान्यतः-

• A) अध्ययनाच्या कालावधीच्या शेवटी केले जाते
• B) प्रत्येक मिनिटाला केले जाते
• C) अध्यापनापूर्वी केले जाते
• D) फक्त मौखिक असते

उत्तर: A) अध्ययनाच्या कालावधीच्या शेवटी केले जाते

78. Diagnostic Assessment चा उद्देश-

• A) शिकण्यातील अडचणी शोधणे
• B) फक्त गुण देणे
• C) विद्यार्थ्याला शिक्षा करणे
• D) उपस्थिती घेणे

उत्तर: A) शिकण्यातील अडचणी शोधणे

79. मूल्यमापनाचा उपयोग शिक्षकाला -

• A) अध्यापन सुधारण्यासाठी होतो
• B) फक्त निकालासाठी होतो
• C) विद्यार्थ्यांना घाबरवण्यासाठी होतो
• D) फक्त वर्ग बदलण्यासाठी होतो

उत्तर: A) अध्यापन सुधारण्यासाठी होतो

80. Portfolio मध्ये -

• A) विद्यार्थ्याच्या कामाचा कालानुसार संग्रह असतो
• B) फक्त अंतिम गुण असतात
• C) फक्त उपस्थिती असते
• D) फक्त शिक्षकाचे गुण असतात

उत्तर: A) विद्यार्थ्याच्या कामाचा कालानुसार संग्रह असतो

81. बालकेंद्रित शिक्षणात केंद्रस्थानी कोण असतो?

• A) विद्यार्थी
• B) पाठ्यपुस्तक
• C) फक्त शिक्षक
• D) परीक्षा

उत्तर: A) विद्यार्थी

82. शिक्षकाची बालकेंद्रित वर्गातील भूमिका -

• A) Facilitator
• B) Dictator
• C) Examiner only
• D) Observer only

उत्तर: A) Facilitator

83. रचनावादी दृष्टिकोनानुसार विद्यार्थी-

• A) स्वतःच्या अनुभवातून ज्ञानाची निर्मिती करतो
• B) फक्त शिक्षकाचे ज्ञान स्वीकारतो
• C) फक्त पाठांतर करतो
• D) काहीही शिकत नाही

उत्तर: A) स्वतःच्या अनुभवातून ज्ञानाची निर्मिती करतो

84. Constructivism मध्ये शिक्षकाने -

• A) अनुभवाधारित संधी द्याव्यात
• B) फक्त व्याख्यान द्यावे
• C) फक्त पाठांतर घ्यावे
• D) चुका झाल्यास शिक्षा करावी

उत्तर: A) अनुभवाधारित संधी द्याव्यात

85. Problem Solving पद्धतीचा मुख्य फायदा-

• A) विचार व समस्या सोडवण्याची क्षमता वाढते
• B) पाठांतर वाढते
• C) भीती वाढते
• D) संवाद कमी होतो

उत्तर: A) विचार व समस्या सोडवण्याची क्षमता वाढते

86. शोधाधारित शिक्षणात विद्यार्थी-

• A) स्वतः शोध घेऊन निष्कर्षापर्यंत पोहोचतो
• B) फक्त उत्तर पाठ करतो
• C) फक्त शिक्षकाचे ऐकतो
• D) प्रश्न विचारत नाही

उत्तर: A) स्वतः शोध घेऊन निष्कर्षापर्यंत पोहोचतो

87. सहकारी अध्ययनात-

• A) विद्यार्थी एकमेकांकडून शिकतात
• B) विद्यार्थी वेगळे बसतात
• C) फक्त शिक्षक बोलतो
• D) संवाद नसतो

उत्तर: A) विद्यार्थी एकमेकांकडून शिकतात

88. गटकार्याचा महत्त्वाचा फायदा-

• A) सहकार्य व सामाजिक कौशल्य वाढते
• B) एकटेपणा वाढतो
• C) भीती वाढते
• D) संवाद कमी होतो

उत्तर: A) सहकार्य व सामाजिक कौशल्य वाढते

89. भाषा विकासावर सर्वाधिक परिणाम करणारा घटक-

• A) सामाजिक संवाद
• B) फक्त पाठ्यपुस्तक
• C) फक्त परीक्षा
• D) फक्त लेखन

उत्तर: A) सामाजिक संवाद

90. बालकाच्या भाषिक चुका -

• A) शिकण्याच्या प्रक्रियेचा नैसर्गिक भाग आहेत
• B) नेहमी अपयशाचे लक्षण आहेत
• C) शिक्षेचे कारण आहेत
• D) दुर्लक्ष करण्यासारख्या नाहीत

उत्तर: A) शिकण्याच्या प्रक्रियेचा नैसर्गिक भाग आहेत

91. शिक्षकाने भाषिक चूक झाल्यावर-

• A) योग्य पद्धतीने सुधारणा व मार्गदर्शन करावे
• B) विद्यार्थ्याचा अपमान करावा
• C) बोलणे बंद करावे
• D) शिक्षा करावी

उत्तर: A) योग्य पद्धतीने सुधारणा व मार्गदर्शन करावे

92. स्मरणशक्ती वाढवण्यासाठी-

• A) अर्थपूर्ण पुनरावृत्ती उपयुक्त आहे
• B) फक्त शिक्षा उपयुक्त आहे
• C) झोप टाळणे उपयुक्त आहे
• D) अभ्यास टाळणे उपयुक्त आहे

उत्तर: A) अर्थपूर्ण पुनरावृत्ती उपयुक्त आहे

93. अर्थपूर्ण अधिगमामुळे-

• A) दीर्घकालीन स्मरणास मदत होते
• B) विस्मरण वाढते
• C) अधिगम कमी होतो
• D) प्रेरणा कमी होते

उत्तर: A) दीर्घकालीन स्मरणास मदत होते

94. विस्मरणाचे एक कारण-

• A) पुनरावृत्तीचा अभाव
• B) अर्थपूर्ण अधिगम
• C) पुरेसा सराव
• D) योग्य प्रेरणा

उत्तर: A) पुनरावृत्तीचा अभाव

95. किशोरावस्थेत महत्त्वाचे बदल -

• A) शारीरिक, भावनिक व सामाजिक
• B) फक्त शारीरिक
• C) फक्त भाषिक
• D) कोणतेही नाहीत

उत्तर: A) शारीरिक, भावनिक व सामाजिक

96. किशोर विद्यार्थ्यांशी शिक्षकाने -

• A) संवेदनशीलतेने व सन्मानाने वागावे
• B) सतत नियंत्रण ठेवावे
• C) सार्वजनिक टीका करावी
• D) त्यांचे प्रश्न दुर्लक्षित करावेत

उत्तर: A) संवेदनशीलतेने व सन्मानाने वागावे

97. किशोरवयात समवयस्कांचा प्रभाव -

• A) वाढू शकतो
• B) नसतो
• C) पूर्णपणे नाहीसा होतो
• D) फक्त शिक्षकांवर असतो

उत्तर: A) वाढू शकतो

98. प्रभावी वर्गव्यवस्थापनाचे उद्दिष्ट-

• A) शिकण्यासाठी अनुकूल वातावरण निर्माण करणे
• B) विद्यार्थ्यांना घाबरवणे
• C) शिक्षा करणे
• D) फक्त शांतता ठेवणे

उत्तर: A) शिकण्यासाठी अनुकूल वातावरण निर्माण करणे

99. वर्गातील विद्यार्थी लक्ष देत नसतील तर प्रथम -

• A) अध्यापन पद्धतीत बदल करावा
• B) सर्वांना शिक्षा करावी
• C) वर्ग बंद करावा
• D) पालकांना लगेच बोलवावे

उत्तर: A) अध्यापन पद्धतीत बदल करावा

100. विद्यार्थ्यांचे लक्ष वेधण्यासाठी-

• A) कृती, प्रश्न, दृश्य साधने वापरता येतात
• B) फक्त ओरडावे
• C) शिक्षा करावी
• D) विद्यार्थ्यांना बाहेर पाठवावे

उत्तर: A) कृती, प्रश्न, दृश्य साधने वापरता येतात

101. Bloom's Taxonomy मध्ये सर्वात मूलभूत संज्ञानात्मक पातळी कोणती?

• A) Remembering
• B) Creating
• C) Evaluating
• D) Analysing

उत्तर: A) Remembering

102. 'एखादी माहिती स्वतःच्या शब्दांत सांगणे' कोणत्या पातळीशी संबंधित आहे?

• A) Understanding
• B) Creating
• C) Evaluating
• D) Applying

उत्तर: A) Understanding

103. 'ज्ञानाचा नवीन परिस्थितीत उपयोग करणे' म्हणजे-

• A) Applying
• B) Remembering
• C) Creating
• D) Evaluating

उत्तर: A) Applying

104. 'घटकांमध्ये विभागून संबंध शोधणे' म्हणजे-

• A) Analysing
• B) Remembering
• C) Understanding
• D) Copying

उत्तर: A) Analysing

105. 'नवीन कल्पना/ उत्पादन तयार करणे' म्हणजे-

• A) Creating
• B) Remembering
• C) Understanding
• D) Repeating

उत्तर: A) Creating

106. उच्चस्तरीय विचारक्षमतेचे उदाहरण-

• A) समस्या सोडवणे
• B) शब्द पाठ करणे
• C) अक्षरे लिहिणे
• D) नावे म्हणणे

उत्तर: A) समस्या सोडवणे

107. Critical Thinking म्हणजे -

• A) तर्कपूर्वक विचार करून निर्णय घेणे
• B) अंधपणे स्वीकारणे
• C) पाठांतर
• D) अनुकरण

उत्तर: A) तर्कपूर्वक विचार करून निर्णय घेणे

108. Creative Thinking म्हणजे -

• A) नवीन व मौलिक कल्पना निर्माण करणे
• B) फक्त पाठ करणे
• C) नकल करणे
• D) उत्तर कॉपी करणे

उत्तर: A) नवीन व मौलिक कल्पना निर्माण करणे

109. प्रश्न विचारणे विद्यार्थ्यांच्या -

• A) विचारक्षमतेला चालना देते
• B) विचारक्षमतेला कमी करते
• C) अधिगम थांबवते
• D) शिस्त बिघडवतेच

उत्तर: A) विचारक्षमतेला चालना देते

110. Open-ended question चे वैशिष्ट्य-

• A) अनेक योग्य प्रतिसादांची शक्यता
• B) फक्त हो/नाही उत्तर
• C) फक्त एक शब्द
• D) उत्तर नसणे

उत्तर: A) अनेक योग्य प्रतिसादांची शक्यता

111. 'का?' आणि 'कसे?' प्रकारचे प्रश्न-

• A) उच्चस्तरीय विचारांना चालना देतात
• B) फक्त स्मरण तपासतात
• C) काहीही तपासत नाहीत
• D) फक्त उपस्थिती तपासतात

उत्तर: A) उच्चस्तरीय विचारांना चालना देतात

112. पूर्वज्ञानाचा उपयोग-

• A) नवीन ज्ञानाशी संबंध जोडण्यासाठी
• B) शिकणे थांबवण्यासाठी
• C) फक्त परीक्षेसाठी
• D) शिक्षा करण्यासाठी

उत्तर: A) नवीन ज्ञानाशी संबंध जोडण्यासाठी

113. विद्यार्थ्याच्या पूर्वज्ञानाची माहिती घेण्यासाठी-

• A) पूर्वचाचणी/चर्चा
• B) फक्त अंतिम परीक्षा
• C) शिक्षा
• D) अनुपस्थिती

उत्तर: A) पूर्वचाचणी/चर्चा

114. Remedial Teaching म्हणजे -

• A) अडचणी दूर करण्यासाठी विशेष अध्यापन
• B) हुशार विद्यार्थ्यांसाठी अतिरिक्त परीक्षा
• C) शिक्षा
• D) सुट्टी

उत्तर: A) अडचणी दूर करण्यासाठी विशेष अध्यापन

115. Gifted learner म्हणजे -

• A) विशिष्ट क्षेत्रात असाधारण क्षमता असलेला विद्यार्थी
• B) शिकू न शकणारा विद्यार्थी
• C) नेहमी अनुपस्थित विद्यार्थी
• D) फक्त चांगले गुण मिळवणारा विद्यार्थी

उत्तर: A) विशिष्ट क्षेत्रात असाधारण क्षमता असलेला विद्यार्थी

116. प्रतिभावान विद्यार्थ्याला -

• A) आव्हानात्मक व समृद्धीकरणाच्या संधी द्याव्यात
• B) फक्त सोपी कामे द्यावीत
• C) दुर्लक्ष करावे
• D) त्याला शिकवू नये

उत्तर: A) आव्हानात्मक व समृद्धीकरणाच्या संधी द्याव्यात

117. Slow learner साठी योग्य उपाय-

• A) अधिक वेळ व अतिरिक्त सराव
• B) शिक्षा
• C) वर्गातून काढणे
• D) दुर्लक्ष

उत्तर: A) अधिक वेळ व अतिरिक्त सराव

118. Learning Disability म्हणजे-

• A) विशिष्ट शैक्षणिक कौशल्यातील अडचण
• B) कमी बुद्धिमत्ता अनिवार्यपणे
• C) आळशीपणा
• D) शिस्तीचा अभाव

उत्तर: A) विशिष्ट शैक्षणिक कौशल्यातील अडचण

119. Dyslexia प्रामुख्याने संबंधित आहे -

• A) वाचनातील अडचणी
• B) चालण्यातील अडचणी
• C) ऐकण्यातील अडचणी
• D) गणितातीलच अडचणी

उत्तर: A) वाचनातील अडचणी

120. Dyscalculia संबंधित आहे-

• A) गणितीय कौशल्यातील अडचणी
• B) वाचन
• C) ऐकणे
• D) लेखनच

उत्तर: A) गणितीय कौशल्यातील अडचणी

121. Dysgraphia संबंधित आहे -

• A) लेखनातील अडचणी
• B) वाचन
• C) गणित
• D) ऐकणे

उत्तर: A) लेखनातील अडचणी

122. दिव्यांग विद्यार्थ्यांना समान संधी देणे हे-

• A) समावेशक शिक्षणाचे तत्त्व आहे
• B) वेगळेपणाचे तत्त्व आहे
• C) शिक्षा आहे
• D) मूल्यमापन नाही

उत्तर: A) समावेशक शिक्षणाचे तत्त्व आहे

123. कर्णबधिर विद्यार्थ्यासाठी वर्गात योग्य आसन-

• A) शिक्षकाचा चेहरा स्पष्ट दिसेल अशा ठिकाणी
• B) शिक्षकाच्या अगदी मागे
• C) अंधाऱ्या कोपऱ्यात
• D) दरवाजाबाहेर

उत्तर: A) शिक्षकाचा चेहरा स्पष्ट दिसेल अशा ठिकाणी

124. श्रवणदोष असलेल्या विद्यार्थ्यासाठी दृश्य संकेत-

• A) अत्यंत उपयुक्त
• B) निरुपयोगी
• C) हानिकारक
• D) अनावश्यक

उत्तर: A) अत्यंत उपयुक्त

125. विशेष शिक्षक आणि वर्गशिक्षकाने-

• A) सहकार्याने काम करावे
• B) वेगळे काम करावे
• C) एकमेकांशी संवाद ठेवू नये
• D) विद्यार्थ्याला एकट्याने शिकवावे

उत्तर: A) सहकार्याने काम करावे

126. IEP चे पूर्ण रूप-

• A) Individualized Education Program
• B) Indian Education Plan
• C) Individual Examination Programme
• D) Inclusive Examination Paper

उत्तर: A) Individualized Education Program

127. IEP चा उद्देश -

• A) विद्यार्थ्याच्या वैयक्तिक गरजांनुसार शैक्षणिक उद्दिष्टे ठरवणे
• B) सर्वांना समान उद्दिष्टे देणे
• C) फक्त परीक्षा घेणे
• D) फक्त उपस्थिती ठेवणे

उत्तर: A) विद्यार्थ्याच्या वैयक्तिक गरजांनुसार शैक्षणिक उद्दिष्टे ठरवणे

128. विशेष गरजा असलेल्या विद्यार्थ्यांच्या प्रगतीचे मूल्यमापन—

• A) वैयक्तिक प्रगती लक्षात घेऊन करावे
• B) फक्त इतर विद्यार्थ्यांशी तुलना करून
• C) अजिबात करू नये
• D) फक्त अंतिम परीक्षेत करावे

उत्तर: A) वैयक्तिक प्रगती लक्षात घेऊन करावे

129. ‘Peer tutoring’ म्हणजे—

• A) विद्यार्थी विद्यार्थ्याला शिकवतो
• B) शिक्षक शिक्षकाला शिकवतो
• C) पालक शिक्षकाला शिकवतो
• D) फक्त ऑनलाइन शिक्षण

उत्तर: A) विद्यार्थी विद्यार्थ्याला शिकवतो

130. Peer learning मुळे—

• A) सहकार्य व समज वाढते
• B) संवाद कमी होतो
• C) भीती वाढते
• D) अधिगम थांबतो

उत्तर: A) सहकार्य व समज वाढते

131. Cooperative learning मध्ये—

• A) सामूहिक उद्दिष्टासाठी विद्यार्थी एकत्र काम करतात
• B) विद्यार्थी स्पर्धाच करतात
• C) विद्यार्थी एकटे असतात
• D) शिक्षकच सर्व काम करतो

उत्तर: A) सामूहिक उद्दिष्टासाठी विद्यार्थी एकत्र काम करतात

132. अनुभवाधारित शिक्षणात—

• A) ‘करून शिकणे’ महत्त्वाचे
• B) फक्त ऐकणे महत्त्वाचे
• C) फक्त पाठांतर
• D) फक्त परीक्षा

उत्तर: A) ‘करून शिकणे’ महत्त्वाचे

133. Activity-based learning मध्ये—

• A) कृतीद्वारे शिकणे
• B) फक्त व्याख्यान
• C) फक्त गृहपाठ
• D) फक्त परीक्षा

उत्तर: A) कृतीद्वारे शिकणे

134. प्रकल्प पद्धतीचा मुख्य फायदा—

• A) प्रत्यक्ष अनुभव व समस्या सोडवण्याची संधी
• B) फक्त पाठांतर
• C) संवाद कमी होणे
• D) फक्त गुण

उत्तर: A) प्रत्यक्ष अनुभव व समस्या सोडवण्याची संधी

135. चर्चा पद्धतीत शिक्षक—

• A) चर्चेला दिशा देतो
• B) फक्त बोलतो
• C) कोणालाही बोलू देत नाही
• D) फक्त परीक्षा घेतो

उत्तर: A) चर्चेला दिशा देतो

136. Demonstration method उपयुक्त आहे—

• A) प्रक्रिया प्रत्यक्ष दाखवण्यासाठी
• B) फक्त पाठांतरासाठी
• C) फक्त लेखनासाठी
• D) फक्त मौखिक परीक्षेसाठी

उत्तर: A) प्रक्रिया प्रत्यक्ष दाखवण्यासाठी

137. प्रश्नोत्तर पद्धतीमुळे-

• A) सहभाग वाढतो
• B) सहभाग कमी होतो
• C) विद्यार्थी शांत राहतात
• D) अधिगम थांबतो

उत्तर: A) सहभाग वाढतो

138. TLM चा मुख्य उद्देश-

• A) अध्यापन अधिक ठोस व अर्थपूर्ण करणे
• B) वर्ग सजवणे
• C) वेळ घालवणे
• D) फक्त परीक्षा घेणे

उत्तर: A) अध्यापन अधिक ठोस व अर्थपूर्ण करणे

139. TLM चे पूर्ण रूप-

• A) Teaching Learning Material
• B) Teacher Learning Method
• C) Total Learning Model
• D) Teaching Lesson Method

उत्तर: A) Teaching Learning Material

140. डिजिटल साधनांचा योग्य वापर-

• A) शिकण्याचा अनुभव समृद्ध करू शकतो
• B) शिक्ष्याची गरज पूर्णपणे संपवतो
• C) नेहमी हानिकारक असतो
• D) फक्त मनोरंजनासाठी असतो

उत्तर: A) शिकण्याचा अनुभव समृद्ध करू शकतो

141. शिक्षकाने विद्यार्थ्यांच्या चुका -

• A) शिकण्याच्या संधी म्हणून वापराव्यात
• B) अपमानासाठी वापराव्यात
• C) शिक्षा देण्यासाठी वापराव्यात
• D) पालकांना दोष देण्यासाठी वापराव्यात

उत्तर: A) शिकण्याच्या संधी म्हणून वापराव्यात

142. Feedback म्हणजे -

• A) विद्यार्थ्याच्या कामाबद्दल सुधारण्यासाठी दिलेला अभिप्राय
• B) शिक्षा
• C) फक्त गुण
• D) अंतिम निकाल

उत्तर: A) विद्यार्थ्याच्या कामाबद्दल सुधारण्यासाठी दिलेला अभिप्राय

143. प्रभावी Feedback-

• A) विशिष्ट आणि सुधारणा सुचवणारा असतो
• B) अस्पष्ट असतो
• C) अपमानकारक असतो
• D) फक्त गुण देतो

उत्तर: A) विशिष्ट आणि सुधारणा सुचवणारा असतो

144. 'Very good' पेक्षा अधिक उपयुक्त Feedback-

• A) काय चांगले झाले आणि काय सुधारता येईल हे सांगणे
• B) फक्त 'चांगले' म्हणणे
• C) काहीही न सांगणे
• D) शिक्षा करणे

उत्तर: A) काय चांगले झाले आणि काय सुधारता येईल हे सांगणे

145. विद्यार्थ्याच्या आत्मविश्वासासाठी-

• A) प्रयत्नांचे कौतुक करणे उपयुक्त
• B) सतत तुलना करणे उपयुक्त
• C) अपमान उपयुक्त
• D) शिक्षा उपयुक्त

उत्तर: A) प्रयत्नांचे कौतुक करणे उपयुक्त

146. अपयशी विद्यार्थ्यांबाबत शिक्षकाने -

• A) कारण शोधून योग्य मदत करावी
• B) आळशी म्हणून घोषित करावे
• C) वर्गातून काढावे
• D) दुर्लक्ष करावे

उत्तर: A) कारण शोधून योग्य मदत करावी

147. विद्यार्थी अभ्यासात मागे असल्यास प्रथम-

• A) त्याची अडचण निदान करावी
• B) शिक्षा करावी
• C) पालकांना दोष द्यावा
• D) त्याला नापास घोषित करावे

उत्तर: A) त्याची अडचण निदान करावी

148. बालकाच्या प्रश्नांना शिक्षकाने -

• A) प्रोत्साहन द्यावे
• B) थांबवावे
• C) चूक म्हणावे
• D) शिक्षा करावी

उत्तर: A) प्रोत्साहन द्यावे

149. कुतूहल हे-

• A) अधिगमासाठी महत्त्वाचे आहे
• B) शिकण्यास अडथळा आहे
• C) नेहमी शिस्तभंग आहे
• D) निरुपयोगी आहे

उत्तर: A) अधिगमासाठी महत्त्वाचे आहे

150. विद्यार्थ्याला 'का?' विचारण्याची संधी देणे-

• A) वैज्ञानिक दृष्टिकोन वाढवते
• B) अधिगम कमी करते
• C) वेळ वाया घालवते
• D) शिस्त नष्ट करते

उत्तर: A) वैज्ञानिक दृष्टिकोन वाढवते

151. Child-centred classroom मध्ये शिक्षकाचे बोलणे-

• A) आवश्यक तेवढे, विद्यार्थ्यांचा सहभाग अधिक
• B) संपूर्ण वेळ शिक्षकच बोलतो
• C) विद्यार्थी शांत असतात
• D) चर्चा नसते

उत्तर: A) आवश्यक तेवढे, विद्यार्थ्यांचा सहभाग अधिक

152. Learning by doing या तत्त्वाचा अर्थ-

• A) प्रत्यक्ष कृतीतून शिकणे
• B) फक्त पुस्तक वाचणे
• C) फक्त ऐकणे
• D) फक्त पाठ करणे

उत्तर: A) प्रत्यक्ष कृतीतून शिकणे

153. विद्यार्थ्यांच्या अनुभवांचा वापर केल्याने-

• A) नवीन ज्ञानाशी संबंध जोडता येतो
• B) शिकणे थांबते
• C) पाठांतर कमी होते म्हणून नुकसान होते
• D) शिस्त बिघडते

उत्तर: A) नवीन ज्ञानाशी संबंध जोडता येतो

154. 'Known to Unknown' म्हणजे-

• A) ज्ञातापासून अज्ञाताकडे
• B) अज्ञातापासून ज्ञाताकडे
• C) सोप्यापासून कठीणाकडे नाही
• D) फक्त पाठांतर

उत्तर: A) ज्ञातापासून अज्ञाताकडे

155. 'Concrete to Abstract' म्हणजे -

• A) मूर्त अनुभवातून अमूर्त संकल्पनेकडे
• B) अमूर्तातून मूर्ताकडे
• C) फक्त पाठांतर
• D) फक्त मौखिक अध्यापन

उत्तर: A) मूर्त अनुभवातून अमूर्त संकल्पनेकडे

156. शिकण्याची तयारी म्हणजे-

• A) शिकण्यासाठी आवश्यक मानसिक / शारीरिक पूर्वतयारी
• B) फक्त गृहपाठ
• C) फक्त परीक्षा
• D) फक्त उपस्थिती

उत्तर: A) शिकण्यासाठी आवश्यक मानसिक / शारीरिक पूर्वतयारी

157. विद्यार्थ्यांची शिकण्याची तयारी नसल्यास -

• A) योग्य अनुभव व प्रेरणा द्यावी
• B) शिक्षा करावी
• C) वर्गाबाहेर काढावे
• D) दुर्लक्ष करावे

उत्तर: A) योग्य अनुभव व प्रेरणा द्यावी

158. Maslow च्या गरजांच्या सिद्धांतात सर्वात मूलभूत गरजा -

• A) शारीरिक गरजा
• B) आत्मसन्मान
• C) आत्मसाक्षात्कार
• D) सामाजिक प्रतिष्ठा

उत्तर: A) शारीरिक गरजा

159. भुकेल्या विद्यार्थ्याच्या शिकण्यावर-

• A) परिणाम होऊ शकतो
• B) अजिबात परिणाम होत नाही
• C) नेहमी सकारात्मक परिणाम होतो
• D) फक्त परीक्षेवर परिणाम होतो

उत्तर: A) परिणाम होऊ शकतो

160. सुरक्षित वातावरणामुळे-

• A) शिकण्यास अनुकूलता वाढते
• B) भीती वाढते
• C) सहभाग कमी होतो
• D) संवाद थांबतो

उत्तर: A) शिकण्यास अनुकूलता वाढते

161. विद्यार्थ्यांमध्ये भीती निर्माण करून शिकवणे-

• A) प्रभावी बालकेंद्रित पद्धत नाही
• B) सर्वोत्तम पद्धत आहे
• C) आवश्यक आहे
• D) नेहमी उपयुक्त आहे

उत्तर: A) प्रभावी बालकेंद्रित पद्धत नाही

162. शारीरिक शिक्षा-

• A) टाळली पाहिजे
• B) नेहमी वापरावी
• C) फक्त कमजोर विद्यार्थ्यांसाठी
• D) गुण वाढवते

उत्तर: A) टाळली पाहिजे

163. वर्गात चुकीचे वर्तन करणाऱ्या विद्यार्थ्याशी-

• A) कारण समजून घेऊन सकारात्मक शिस्त वापरावी
• B) सार्वजनिक अपमान करावा
• C) लगेच शिक्षा करावी
• D) वर्गातून कायमचे काढावे

उत्तर: A) कारण समजून घेऊन सकारात्मक शिस्त वापरावी

164. Positive Discipline चा अर्थ-

• A) योग्य वर्तन शिकवण्यासाठी सकारात्मक मार्गदर्शन
• B) कठोर शिक्षा
• C) भीती निर्माण करणे
• D) अपमान करणे

उत्तर: A) योग्य वर्तन शिकवण्यासाठी सकारात्मक मार्गदर्शन

165. विद्यार्थ्यांच्या सामाजिक विकासासाठी-

• A) सहकार्याच्या कृती उपयुक्त
• B) नेहमी एकटे काम
• C) संवाद बंद करणे
• D) स्पर्धा अनिवार्य करणे

उत्तर: A) सहकार्याच्या कृती उपयुक्त

166. सामाजिकरणाची प्रक्रिया मुख्यतः -

• A) कुटुंब, शाळा, मित्र व समाजातून होते
• B) फक्त शाळेत होते
• C) फक्त घरात होते
• D) फक्त माध्यमातून होते

उत्तर: A) कुटुंब, शाळा, मित्र व समाजातून होते

167. समवयस्क गटाचा प्रभाव -

• A) सामाजिक विकासावर होतो
• B) कोणताही प्रभाव नाही
• C) फक्त गुणांवर होतो
• D) फक्त शारीरिक विकासावर होतो

उत्तर: A) सामाजिक विकासावर होतो

168. शिक्षक हा सामाजिकरणाचा -

• A) महत्त्वाचा घटक आहे
• B) कोणताही घटक नाही
• C) फक्त परीक्षक आहे
• D) फक्त प्रशासक आहे

उत्तर: A) महत्त्वाचा घटक आहे

169. विद्यार्थ्यांमध्ये सहिष्णुता वाढवण्यासाठी-

• A) विविधतेचा आदर शिकवावा
• B) भेदभाव करावा
• C) एकाच मताला महत्त्व द्यावे
• D) चर्चा बंद करावी

उत्तर: A) विविधतेचा आदर शिकवावा

170. विविधतेचा आदर करणे म्हणजे-

• A) भिन्न क्षमता, भाषा, संस्कृती यांचा स्वीकार
• B) सर्वांना समान दिसायला लावणे
• C) भेदभाव करणे
• D) फक्त हुशार विद्यार्थ्यांना स्वीकारणे

उत्तर: A) भिन्न क्षमता, भाषा, संस्कृती यांचा स्वीकार

171. Gender-sensitive classroom मध्ये-

• A) मुलगा-मुलगी दोघांना समान संधी
• B) मुलांना जास्त संधी
• C) मुलींना वेगळे काम
• D) रूढ कल्पना वाढवणे

उत्तर: A) मुलगा-मुलगी दोघांना समान संधी

172. शिक्षकाने लिंगाधारित रूढी-

• A) कमी करण्यासाठी प्रयत्न करावेत
• B) वाढवाव्यात
• C) स्वीकाराव्यात
• D) विद्यार्थ्यांवर लादाव्यात

उत्तर: A) कमी करण्यासाठी प्रयत्न करावेत

173. 'मुली गणितात कमी असतात' हे विधान -

• A) लिंगाधारित पूर्वग्रह आहे
• B) वैज्ञानिक सत्य आहे
• C) आवश्यक नियम आहे
• D) अध्यापन तत्त्व आहे

उत्तर: A) लिंगाधारित पूर्वग्रह आहे

174. विद्यार्थ्यांच्या सांस्कृतिक पार्श्वभूमीचा आदर-

• A) समावेशक शिक्षणाचा भाग आहे
• B) आवश्यक नाही
• C) शिस्तभंग आहे
• D) फक्त पालकांचे काम आहे

उत्तर: A) समावेशक शिक्षणाचा भाग आहे

175. बहुभाषिक वर्गात शिक्षकाने -

• A) विद्यार्थ्यांच्या भाषिक संसाधनांचा सकारात्मक वापर करावा
• B) मातृभाषेला बंदी घालावी
• C) फक्त शिक्षा करावी
• D) संवाद टाळावा

उत्तर: A) विद्यार्थ्यांच्या भाषिक संसाधनांचा सकारात्मक वापर करावा

176. विद्यार्थ्यांच्या शिकण्याच्या शैलीबाबत शिक्षकाने -

• A) विविध अध्यापन पद्धती वापराव्यात
• B) फक्त एकच पद्धत वापरावी
• C) सर्वांना समान गतीने शिकवावे
• D) कमजोर विद्यार्थ्यांना वगळावे

उत्तर: A) विविध अध्यापन पद्धती वापराव्यात

177. वर्गातील प्रश्नांना फक्त हुशार विद्यार्थ्यांची उत्तरे मिळत असतील तर शिक्षकाने-

• A) सर्वांना सहभागी होण्याची संधी द्यावी
• B) फक्त हुशारांना प्रश्न विचारावेत
• C) प्रश्न विचारणे थांबवावे
• D) कमजोर विद्यार्थ्यांना शिक्षा करावी

उत्तर: A) सर्वांना सहभागी होण्याची संधी द्यावी

178. Wait Time म्हणजे -

• A) प्रश्न विचारल्यानंतर विद्यार्थ्याला विचार करण्यासाठी दिलेला वेळ
• B) सुट्टीचा वेळ
• C) परीक्षा वेळ
• D) गृहपाठाचा वेळ

उत्तर: A) प्रश्न विचारल्यानंतर विद्यार्थ्याला विचार करण्यासाठी दिलेला वेळ

179. Wait Time वाढवल्यास-

• A) अधिक विद्यार्थ्यांना विचार करून उत्तर देण्याची संधी मिळते
• B) अधिगम थांबतो
• C) प्रश्न कमी होतात
• D) सहभाग कमी होतो

उत्तर: A) अधिक विद्यार्थ्यांना विचार करून उत्तर देण्याची संधी मिळते

180. Reflective Teacher म्हणजे-

• A) स्वतःच्या अध्यापनाचे चिंतन करून सुधारणा करणारा शिक्षक
• B) फक्त परीक्षा घेणारा शिक्षक
• C) फक्त पाठ वाचणारा शिक्षक
• D) विद्यार्थ्यांना शिक्षा करणारा शिक्षक

उत्तर: A) स्वतःच्या अध्यापनाचे चिंतन करून सुधारणा करणारा शिक्षक

181. शिक्षकाने स्वतःच्या अध्यापनाचे मूल्यमापन का करावे?

• A) अध्यापन सुधारण्यासाठी
• B) विद्यार्थ्यांना दोष देण्यासाठी
• C) फक्त अहवालासाठी
• D) शिक्षा करण्यासाठी

उत्तर: A) अध्यापन सुधारण्यासाठी

182. Action Research चा उपयोग-

• A) वर्गातील प्रत्यक्ष समस्या सोडवण्यासाठी
• B) फक्त राष्ट्रीय सर्वेक्षणासाठी
• C) फक्त परीक्षा घेण्यासाठी
• D) फक्त गुण मोजण्यासाठी

उत्तर: A) वर्गातील प्रत्यक्ष समस्या सोडवण्यासाठी

183. Classroom Research मध्ये शिक्षक-

• A) स्वतःच्या वर्गातील समस्येचा अभ्यास करतो
• B) फक्त पाठ्यपुस्तक लिहितो
• C) फक्त परीक्षा घेतो
• D) विद्यार्थ्यांना शिकवत नाही

उत्तर: A) स्वतःच्या वर्गातील समस्येचा अभ्यास करतो

184. विद्यार्थ्यांच्या प्रगतीची नोंद ठेवणे-

• A) अध्यापन नियोजनासाठी उपयुक्त
• B) निरुपयोगी
• C) फक्त शिक्षा करण्यासाठी
• D) फक्त निकालासाठी

उत्तर: A) अध्यापन नियोजनासाठी उपयुक्त

185. सतत मूल्यमापनामुळे-

• A) प्रगतीचे नियमित निरीक्षण करता येते
• B) फक्त अंतिम निकाल मिळतो
• C) शिकणे थांबते
• D) विद्यार्थ्यांना संधी कमी मिळते

उत्तर: A) प्रगतीचे नियमित निरीक्षण करता येते

186. Learning Outcome म्हणजे-

• A) शिकण्यानंतर विद्यार्थ्याला काय करता/समजता येईल
• B) फक्त परीक्षा गुण
• C) फक्त गृहपाठ
• D) फक्त उपस्थिती

उत्तर: A) शिकण्यानंतर विद्यार्थ्याला काय करता/समजता येईल

187. Learning Outcomes मुळे शिक्षकाला-

• A) अध्यापनाचे उद्दिष्ट स्पष्ट करता येते
• B) फक्त परीक्षा घेता येते
• C) विद्यार्थ्यांना शिक्षा करता येते
• D) फक्त उपस्थिती घेता येते

उत्तर: A) अध्यापनाचे उद्दिष्ट स्पष्ट करता येते

188. Competency-based education मध्ये भर-

• A) विद्यार्थ्याने प्रत्यक्ष काय करता येते यावर
• B) फक्त पाठांरावर
• C) फक्त उपस्थितीवर
• D) फक्त गृहपाठावर

उत्तर: A) विद्यार्थ्याने प्रत्यक्ष काय करता येते यावर

189. कौशल्याधारित प्रश्न-

• A) ज्ञानाचा उपयोग करण्याची क्षमता तपासतो
• B) फक्त पाठांतर तपासतो
• C) फक्त लेखन तपासतो
• D) फक्त उपस्थिती तपासतो

उत्तर: A) ज्ञानाचा उपयोग करण्याची क्षमता तपासतो

190. Higher Order Thinking Skills म्हणजे-

• A) विश्लेषण, मूल्यमापन, निर्मिती यांसारख्या क्षमता
• B) फक्त स्मरण
• C) फक्त नकल
• D) फक्त पुनरावृत्ती

उत्तर: A) विश्लेषण, मूल्यमापन, निर्मिती यांसारख्या क्षमता

191. विद्यार्थ्याला उत्तर न सांगता संकेत देणे म्हणजे-

• A) Scaffolding
• B) Punishment
• C) Rote learning
• D) Summative assessment

उत्तर: A) Scaffolding

192. 'चूक का झाली?' याचा शोध घेणे म्हणजे-

• A) निदानात्मक दृष्टिकोन
• B) शिक्षा
• C) अंतिम मूल्यमापन
• D) पाठांतर

उत्तर: A) निदानात्मक दृष्टिकोन

193. विद्यार्थ्याला स्वतःच्या शिकण्याबद्दल विचार करायला लावणे म्हणजे-

• A) Metacognition
• B) Conditioning
• C) Imitation
• D) Drill

उत्तर: A) Metacognition

194. Metacognition म्हणजे -

• A) स्वतःच्या विचारप्रक्रियेची जाणीव व नियंत्रण
• B) फक्त स्मरण
• C) फक्त अनुकरण
• D) फक्त लेखन

उत्तर: A) स्वतःच्या विचारप्रक्रियेची जाणीव व नियंत्रण

195. विद्यार्थ्याला 'मी हे कसे शिकलो?' असा विचार करायला लावणे-

• A) Metacognitive strategy
• B) Punishment
• C) Drill
• D) Conditioning

उत्तर: A) Metacognitive strategy

196. शिकण्यातील अडचणी ओळखल्यानंतर शिक्षकाने -

• A) योग्य remedial strategy आखावी
• B) विद्यार्थ्याला दोष द्यावा
• C) त्याला वर्गाबाहेर काढावे
• D) विषय बदलावा

उत्तर: A) योग्य remedial strategy आखावी

197. सर्व विद्यार्थ्यांना एकाच पद्धतीने शिकवणे-

• A) वैयक्तिक भिन्नता दुर्लक्षित करू शकते
• B) नेहमी सर्वोत्तम आहे
• C) समावेशक शिक्षण आहे
• D) वैयक्तिकृत शिक्षण आहे

उत्तर: A) वैयक्तिक भिन्नता दुर्लक्षित करू शकते

198. उत्तम शिक्षक-

• A) विद्यार्थ्यांच्या गरजेनुसार अध्यापनात बदल करतो
• B) नेहमी एकच पद्धत वापरतो
• C) फक्त पाठ्यपुस्तकावर अवलंबून राहतो
• D) फक्त परीक्षा घेतो

उत्तर: A) विद्यार्थ्यांच्या गरजेनुसार अध्यापनात बदल करतो

199. MAHA-TET मध्ये बालमानसशास्त्राच्या प्रश्नांमध्ये सर्वाधिक महत्त्वाचे-

• A) विकास, अधिगम, मानसशास्त्रीय सिद्धांत व अध्यापनशास्त्र
• B) फक्त इतिहास
• C) फक्त भूगोल
• D) फक्त सामान्य ज्ञान

उत्तर: A) विकास, अधिगम, मानसशास्त्रीय सिद्धांत व अध्यापनशास्त्र

200. बालमानसशास्त्र व अध्ययनशास्त्राचा मुख्य उद्देश शिक्षकाला काय समजण्यास मदत करणे हा आहे?

• A) बालक कसे शिकते व त्याला प्रभावीपणे कसे शिकवावे
• B) फक्त परीक्षा कशी घ्यावी
• C) फक्त गुण कसे वाढवावेत
• D) फक्त शिस्त कशी लावावी

उत्तर: A) बालक कसे शिकते व त्याला प्रभावीपणे कसे शिकवावे