महा-टीईटी (MAHA-TET) : बालमानसशास्त्र व अध्यापनशास्त्र (५० संभाव्य प्रश्न)
खालील १ ते ५० प्रश्नांपैकी कोणत्याही क्रमांकावर क्लिक करून थेट त्या प्रश्नावर जा.
१] प्रश्न - शैक्षणिक मानसशास्त्राचे मुख्य ध्येय काय आहे?
२] प्रश्न - मानसशास्त्र म्हणजे कोणत्या घटकाचा अभ्यास करणारे शास्त्र होय?
३] प्रश्न - विकास आणि वाढ या संदर्भात खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे?
४] प्रश्न - जिन पियाजे यांच्या बुद्धिमत्ता विकास सिद्धांतानुसार 'मूर्त क्रियात्मक अवस्था' (Concrete Operational Stage) चे वय कोणते?
५] प्रश्न - एरिक्सन यांच्या मनो-सामाजिक विकास सिद्धांतात एकूण किती टप्पे सांगितले आहेत?
६] प्रश्न - कोहलबर्ग यांनी मानवी विकासाच्या कोणत्या अंगावर संशोधन करून सिद्धान्त मांडला?
७] प्रश्न - अनुवंश आणि वातावरण यांचा व्यक्तीच्या विकासावर काय परिणाम होतो?
८] प्रश्न - अध्ययनाचा 'प्रयत्न-प्रमाद' (Trial and Error) सिद्धांत कोणी मांडला?
९] प्रश्न - अभिजात अभिसंधान (Classical Conditioning) सिद्धांताचे जनक कोण मानले जातात?
१०] प्रश्न - साधक अभिसंधान (Operant Conditioning) सिद्धांतात कशाला सर्वाधिक महत्त्व दिले आहे?
११] प्रश्न - मर्मदृष्टीमूलक अध्ययन (Insight Learning) सिद्धांतासाठी कोहलरने कोणत्या प्राण्यावर प्रयोग केले?
१२] प्रश्न - अध्ययन उपपत्तींमध्ये 'समीपता' आणि 'मर्मदृष्टी' या संकल्पना कोणत्या मानसशास्त्रीय संप्रदायाशी संबंधित आहेत?
१३] प्रश्न - अध्ययनाचे 'धन संक्रमण' (Positive Transfer of Learning) म्हणजे काय?
१४] प्रश्न - अध्ययन वक्र (Learning Curve) मध्ये 'पठार अवस्था' (Plateau) कशामुळे निर्माण होते?
१५] प्रश्न - भावनिक बुद्धिमत्ता (Emotional Intelligence) ही संकल्पना कोणी प्रसिद्ध केली?
१६] प्रश्न - हावर्ड गार्डनर यांच्या सिद्धांतानुसार मानवामध्ये एकूण किती प्रकारची बुद्धिमत्ता (Multiple Intelligences) मांडली गेली आहे?
१७] प्रश्न - बुद्ध्यांक (IQ) काढण्याचे योग्य सूत्र कोणते?
१८] प्रश्न - अल्फ्रेड बिने यांनी बुद्धिमत्तेची पहिली चाचणी कोणत्या वर्षी तयार केली?
१९] प्रश्न - समावेशक शिक्षण (Inclusive Education) म्हणजे काय?
२०] प्रश्न - अध्ययन अक्षमता असलेल्या विद्यार्थ्यांमध्ये 'डिस्लेक्सिया' (Dyslexia) म्हणजे कोणती अडचण होय?
२१] प्रश्न - 'डिस्कॅल्क्युलिया' (Dyscalculia) ही अध्ययन अक्षमता कशाशी संबंधित आहे?
२२] प्रश्न - 'डिस्ग्राफिया' (Dysgraphia) ही अडचण प्रामुख्याने कशाशी संबंधित आहे?
२३] प्रश्न - विशेष गरजा असणाऱ्या बालकांसाठी (CWD) कोणती अध्यापन पद्धती सर्वाधिक उपयुक्त ठरते?
२४] प्रश्न - मानसिक आरोग्याच्या दृष्टीने शिक्षकाची सर्वात महत्त्वाची भूमिका कोणती?
२५] प्रश्न - समायोजन (Adjustment) म्हणजे काय?
२६] प्रश्न - खालीलपैकी कोणती संरक्षण प्रणाली (Defense Mechanism) 'द्राक्षे आंबट आहेत' या म्हणीशी संबंधित आहे?
२७] प्रश्न - एखादी व्यक्ती आपली अपयश लपवण्यासाठी दुसऱ्यावर दोष ढकलते, तेव्हा त्याला कोणती संरक्षण यंत्रणा म्हणतात?
२८] प्रश्न - प्रेरणेचा 'गरजांचा पदानुक्रम सिद्धांत' (Need Hierarchy Theory) कोणी मांडला?
२९] प्रश्न - अब्राहम मास्लो यांच्या गरजांच्या श्रेणीमध्ये सर्वात उच्च पातळीवरील गरज कोणती?
३०] प्रश्न - अध्ययनात 'प्रेरणा' (Motivation) चे मुख्य कार्य कोणते?
३१] प्रश्न - अध्यापनाची 'समस्या निराकरण पद्धती' (Problem Solving Method) कोणावर केंद्रित असते?
३२] प्रश्न - सूक्ष्म अध्यापन (Micro Teaching) चा प्रामुख्याने कशासाठी वापर केला जातो?
३३] प्रश्न - सूक्ष्म अध्यापनाच्या (Micro Teaching) एका चक्राचा (Cycle) कालावधी साधारणपणे किती मिनिटांचा असतो?
३४] प्रश्न - प्रकल्प पद्धती (Project Method) चे जनक कोण मानले जातात?
३५] प्रश्न - उद्गामी पद्धती (Inductive Method) म्हणजे काय?
३६] प्रश्न - अवगामी पद्धती (Deductive Method) मध्ये अध्यापनाचे सूत्र कोणते असते?
३७] प्रश्न - रचनावाद (Constructivism) या शैक्षणिक दृष्टिकोनानुसार ज्ञान म्हणजे काय?
३८] प्रश्न - वायगोत्स्की यांच्या सिद्धांतातील 'ZPD' चा पूर्ण विस्तार काय आहे?
३९] प्रश्न - स्कॅफोल्डिंग (Scaffolding) ही संकल्पना कोणी मांडली?
४०] प्रश्न - सातत्यपूर्ण सर्वंकष मूल्यमापन (CCE) मध्ये प्रामुख्याने कशाचा समावेश होतो?
४१] प्रश्न - आकारिक मूल्यमापन (Formative Assessment) चे मुख्य उद्दिष्ट काय आहे?
४२] प्रश्न - निदानत्मक कसोटी (Diagnostic Test) कशासाठी वापरली जाते?
४३] प्रश्न - उपचारात्मक अध्यापन (Remedial Teaching) कधी केले जाते?
४४] प्रश्न - बालकाच्या मोफत व सक्तीच्या शिक्षणाचा अधिकार अधिनियम (RTE Act) कोणत्या वर्षी संमत झाला?
४५] प्रश्न - RTE Act 2009 नुसार प्राथमिक स्तरावर (इ. १ ली ते ५ वी) विद्यार्थी-शिक्षक प्रमाण (PTR) किती असावे?
४६] प्रश्न - राष्ट्रीय शिक्षण धोरण २०२० (NEP 2020) मधील शैक्षणिक आराखडा कोणता आहे?
४७] प्रश्न - बालकाच्या व्यक्तिमत्त्व विकासात सर्वात पहिला व महत्वाचा घटक कोणता असतो?
४८] प्रश्न - किशोरवयीन अवस्था (Adolescence) ला 'ताण-तणावाची आणि संघर्षाची अवस्था' असे कोणी म्हटले आहे?
४९] प्रश्न - अध्यापनाचे सर्वात महत्त्वाचे उद्दिष्ट कोणते असावे?
५०] प्रश्न - प्रभावी शिक्षकाचे सर्वात महत्त्वाचे वैशिष्ट्य कोणते?